Rýhanı qundylyqtyń uıtqysy

13.12.2019 Master slide 142

Ult tilin órkendetip jurtqa jetkizý, ásirese, tolysyp kele jatqan urpaqtyń tıimdi paıdalanýyna qajet jumystar redaksıalyq baspa basqarmasyna júktelgen. Ol eki baǵytta atqarylady. Onyń birinshisi, tildik ortany keńeıtý jáne memlekettik til men ózge tilderdi nasıhattaý maqsatynda álem ádebıetin memlekettik tilge aýdarýdy ǵylymı-tanymdyq ensıklоpedıalyq, anyqtamalyq, sózdik, ádistemelik, balalalar ádebıetin memlekettik tilde ázirleý, ony shyǵarý taratý jáne shyǵarylatyn ónimderge qajettilikti anyqtaý ózektiligine qaraı olardyń úzdikterin saraptaýǵa qurylsa, ekinshisi memlkettik jáne ana tilderin oqytý boıynsha oqý-ádistemelik,ǵylymı anyqtamalyq, pýblıstıkalyq ádebıetterdi ázirleý, shyǵarý, taratý sol sekildi, shyǵarylatyn ónimderge suranysty anyqtaý. Olardyń úzdikterin saraptaýdan ótkizý sekildi baǵyttarǵa negizdelgen. Mundaı keleli jumys Otanymyzdaǵy tilderdi damytý men qoldanýdyń 2011-2019 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy aıasynda atqarylyp keledi. Bul saraptaý keńesiniń hattamasyna sáıkes maquldanǵan ádebıetter ekenin eske sala ketelik.

Endi osy jumysqa jeke-je­ke toqtalar bolsaq, oqý qu­raldary qatarynda A. Baı­­­tursynuly T. Sho­na­n­uly­­nyń «Bastaýyshqa ar­nal­ǵan oqý quraly» H. Dos­muhameduly «Adamnyń tán tirligi», Z.Kúzekova, J. Baıtelevalardyń «Qazaq tili» oqý-quraly +SD, ortadan joǵary deńgeı В2.2, «Ana tili» Qazaqstandaǵy etnos tilderin oqytýǵa arnalǵan mátinder jınaǵy В1deńgeı. Sońǵy oqý quraly 25 tildi qamtyǵanyn aıta ketilik. Sol sekildi «Latyn álipbıi; teorıa, ádisteme jáne nasıhat» quraly jáne bar. Munymen qatar balalar ádebıeti serıasymen S.Ákiramulynyń «Uqypty bala», bashqurt qalamgeri A.Baımuhametovtyń «Tastamashy, ana!» atty kórkem dúnıesi (aýdarǵan S.Qamshyger), D.Ahmetovtyń «Robot jáne alty asyq» kitaptaryn ataımyz.

Al sheteldegi etnıkalyq qazaqtardy qoldaýdyń 2018-2022 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar aıasynda bizdiń ortalyq biraz ıgilikti isterdi atqarýǵa uıytqy bolýda. Sonyń biri Saıa Itegulovanyń qurastyrýymen birneshe kitaptan turatyn «Atameken» aqparattyq tanymdyq jınaǵyn tilge tıek etýge bolady.

Kitap shyǵarýmen birge, jylyna eki nomerden «Til jáne qoǵam», «Termınologıalyq habarshy», «Onomastıkalyq habarshy» jýrnaldary,Táýelsiz eldiń latyn álipbıindegi «Til-Qazyna» gazetiniń on eki sany jaryq kórip, kele jatyr. Ult isine arnalǵan mundaı ıgilikti sharalar keler jylda da óz sheshimin taba beredi.


Álim SERGIBAEV,

Redaksıalyq baspa basqarma basshysy