Sóz mánine mán berý kerek

13.12.2019 Master slide 71

Buqaralyq aqparat quraldarynda qazaq tilindegi árbir sózdiń baıybyna barmaı, «tıse terekke, tımese butaqqa» dep jaza salatyn tilshiler kóbeıip ketti.

Ejelden adamǵa ǵana qoldanylatyn sózderdi aqparat quraldarynyń tilshileri janýarlarǵa qatysty aıta bastady. Jaratylysta tek adam joǵary zerde ıesi dep biletin atam qazaq sanaǵa qatysty sózderdi sıyrǵa, ıtke, shoshqaǵa, ara men qumyrsqaǵa, balyq pen baqaǵa, taǵy basqa janýar men jándikke qarata aıtpaǵan. Al endi tyńdańyz. Elimizdegi belgili memlekettik aqparat agenttiginiń tilshisi zoobaqtan qashyp ketken eki sıyr týraly maqalasynda «Janýarlardy taýyp alǵanda olardyń abyrjyǵany baıqalyp turǵan kórinedi» dep jazady. Esterińizde bolsa Muqaǵalı Maqataev óziniń poezıadaǵy aǵasy Ábdilda Tájibaevqa arnaǵan óleńinde:

Turǵanda uıqy-tuıqy aq samaıyń,

Qalaısha Ábe, sizdi jat sanaıyn.

Abyrjyp asańdy ustap otyrǵanyń

Ashýly Groznyı patshadaıyn, – deıdi.

Poezıanyń bolashaǵy, eldiń erteńi ne bolady dep taıaǵyna súıenip abyrjyǵan abyz Ábdilda Tájibaev pen múıizderi ebedeısiz arbaıǵan, kózderi essiz baqyraıǵan eki sıyrdyń abyrjyǵanyn salystyryp kórińiz. Bul kúlkili emes, qaýipti betalys der edik. Ókinishti jeri, buǵan eshkim alańdamaıdy, qońyraý qaqpaıdy. Al tilshiler, aqparat quraldarynyń basshylary aıtyp jatsań aıylyn jımaıdy. Sebebi, Muqaǵalıdy oqymaǵan,Ábdildany bilmeıdi.

Árkim óz qalaýynsha aýdaryp, óz bilgeninshe jazyp júr. Buryn baǵdarǵa ustaıtyn basty basylym bolǵan – Sherhan Murtazanyń tusynda «Egemen Qazaqstan» qalaı jazsa, bári sodan kórip, úırenip, solaı jazatyn. Sonyń arqasynda bizdiń tilimizge «ushaq» sózi ornyqty, «zeınetker» men «zeınetaqy» sózderi bekidi. Qazir ondaı baǵdarǵa alar shamshyraq basylymnyń joqtyǵy ańǵarylady.


Qaınar Oljaı,

jýrnalıs